← ΜΜΕ & Δημοκρατία

POLICY LAB · ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΜΕ & ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ · ΥΠΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ελεύθερη δημοσιογραφία που ελέγχει την εξουσία — και λογοδοτεί δημόσια.

Η δημοσιογραφία δεν είναι δημόσια σχέση της εξουσίας ούτε επάγγελμα χωρίς κανόνες. Το πλαίσιο πρέπει ταυτόχρονα να προστατεύει την ερευνητική δουλειά από εκφοβισμό και καταχρηστικές διαδικασίες και να δίνει στους πολίτες πραγματικούς μηχανισμούς ακρίβειας, απάντησης, διόρθωσης και δεοντολογικού ελέγχου.

ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ

Ούτε φίμωση της έρευνας, ούτε ασυλία στο όνομα της δημοσιογραφίας.

Η πολιτική διαφωνία, η σκληρή κριτική και η ενοχλητική έρευνα προστατεύονται. Η προστασία αυτή δεν καταργεί την υποχρέωση επαλήθευσης, τη διάκριση γεγονότος και γνώμης, το δικαίωμα απάντησης ή την ευθύνη για σοβαρές δεοντολογικές παραβιάσεις.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

01

Καμία κρατική άδεια δημοσιογράφου

Η ελευθερία του Τύπου δεν προστατεύεται αν η κυβέρνηση αποκτά εξουσία να αποφασίζει ποιος δικαιούται να είναι δημοσιογράφος. Η λογοδοσία πρέπει να βασίζεται σε ανεξάρτητους θεσμούς, δικαστικό έλεγχο και διαφανείς κανόνες.

02

Πλήρης anti-SLAPP εφαρμογή

Ταχεία πρόσβαση στις εγγυήσεις του Ν. 24(I)/2026, παρακολούθηση της εφαρμογής του και δημόσια δεδομένα για καταχρηστικές διαδικασίες κατά προσώπων που συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο.

03

Προστασία πηγών και whistleblowers

Αυστηρές εγγυήσεις απέναντι σε παράνομη παρακολούθηση, πρόσβαση σε δημοσιογραφικό υλικό ή αποκάλυψη πηγών, με αποτελεσματική και ανεξάρτητη διερεύνηση καταγγελιών.

04

Ισχυρή ανεξάρτητη αυτορρύθμιση

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας παραμένει ανεξάρτητη από κυβέρνηση και δικαστική διοίκηση, με εύκολη πρόσβαση πολιτών, σαφή χρονοδιαγράμματα και δημόσιες αποφάσεις.

05

Υποχρεωτικά ορατές διορθώσεις

Όταν ένα ουσιώδες γεγονός αποδεικνύεται λανθασμένο, η διόρθωση δεν πρέπει να εξαφανίζει σιωπηρά το αρχικό λάθος. Χρειάζεται ορατό ιστορικό διόρθωσης και σύνδεση με το αρχικό δημοσίευμα.

06

Δικαίωμα απάντησης με πραγματική πρόσβαση

Πρόσωπα που θίγονται από πραγματολογικούς ισχυρισμούς πρέπει να έχουν λειτουργικό και έγκαιρο τρόπο απάντησης, χωρίς αυτό να μετατρέπεται σε δικαίωμα λογοκρισίας ή veto πριν από τη δημοσίευση.

07

Evidence ladder

Κάθε σοβαρή έρευνα να ξεχωρίζει καθαρά έγγραφο ή δεδομένο, μαρτυρία, ισχυρισμό, δημοσιογραφική εκτίμηση, θεσμικό εύρημα και δικαστική απόφαση. Διαφορετικά επίπεδα βεβαιότητας δεν παρουσιάζονται ως ισοδύναμα.

08

Διαφάνεια ιδιοκτησίας και χρήματος

Πραγματικοί ιδιοκτήτες ΜΜΕ, βασικές πηγές χρηματοδότησης, κρατική διαφήμιση, sponsored content και ουσιώδεις συγκρούσεις συμφερόντων πρέπει να είναι ευδιάκριτα και προσβάσιμα.

09

Social media και επαγγελματική ιδιότητα

Η προσωπική πολιτική άποψη παραμένει ελεύθερη. Όταν όμως δημόσια συμπεριφορά συνδέεται ουσιωδώς με την επαγγελματική ιδιότητα του δημοσιογράφου, η δεοντολογία μπορεί να εξετάζεται κατά περίπτωση από ανεξάρτητο όργανο.

10

Μετρήσιμη ελευθερία του Τύπου

Ετήσια δημόσια στοιχεία για επιθέσεις, απειλές, SLAPPs, χρόνους παραπόνων, διορθώσεις, συμμόρφωση με αποφάσεις, συγκέντρωση ιδιοκτησίας και πρόσβαση σε δημόσια πληροφορία.

11

Πρόσβαση στη δημόσια πληροφορία

Σαφείς προθεσμίες απάντησης, τεκμηριωμένες εξαιρέσεις και ταχεία ανεξάρτητη προσφυγή όταν δημόσιοι φορείς αρνούνται πληροφορίες δημόσιου ενδιαφέροντος.

12

Ανεξάρτητη νομική και ψηφιακή υποστήριξη

Μηχανισμός άμεσης πρόσβασης σε νομική, ψηφιακή και ασφάλεια πηγών για δημοσιογράφους που αντιμετωπίζουν απειλές ή καταχρηστικές διαδικασίες, με arm’s-length διακυβέρνηση ώστε να μην δημιουργείται κυβερνητικός έλεγχος.

ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΙΑ

Η λογοδοσία δεν πρέπει να μετατραπεί σε πολιτικό έλεγχο του Τύπου.

Όχι κρατική αδειοδότησηΚαμία κυβέρνηση δεν αποκτά εξουσία να εγκρίνει ή να αφαιρεί την ιδιότητα του δημοσιογράφου λόγω περιεχομένου ή πολιτικής θέσης.Όχι ποινικοποίηση της κριτικήςΗ αυστηρή, σατιρική ή προσβλητική πολιτική κριτική δεν εξισώνεται αυτομάτως με παρανομία. Η αναλογικότητα και το δημόσιο ενδιαφέρον είναι κρίσιμα.Όχι «ασπίδα» για ανακρίβειαΗ ελευθερία του Τύπου δεν σημαίνει ότι πραγματολογικοί ισχυρισμοί δεν μπορούν να ελεγχθούν ή ότι λάθη δεν πρέπει να διορθώνονται.Όχι επιλεκτική εφαρμογήΟ ίδιος κανόνας πρέπει να ισχύει ανεξάρτητα από πολιτική τοποθέτηση, ιδιοκτησία μέσου, επιρροή ή σχέση με την εκάστοτε κυβέρνηση.

ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΒΑΣΗ

Δεν ξεκινάμε από μηδενική βάση.

Η Κύπρος διαθέτει ανεξάρτητο σύστημα δημοσιογραφικής αυτορρύθμισης μέσω της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και από το 2026 ειδικό anti-SLAPP νόμο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Οδηγία anti-SLAPP και ο European Media Freedom Act δημιουργούν πρόσθετες υποχρεώσεις και εγγυήσεις. Το policy lab θα αξιολογήσει κυρίως την πραγματική εφαρμογή τους και τα κενά, όχι απλώς την ύπαρξη νομοθεσίας.

ΕΠΟΜΕΝΗ ΦΑΣΗ

Από αρχές σε εφαρμόσιμο πακέτο.

Θα χαρτογραφηθούν αρμοδιότητες, χρόνοι εξέτασης, υφιστάμενες διαδικασίες, διαθέσιμα δεδομένα και νομικά κενά. Μετά θα οριστούν συγκεκριμένες αλλαγές, κόστος, φορείς εφαρμογής, safeguards ανεξαρτησίας και KPIs. Καμία πρόταση δεν θα δίνει στην κυβέρνηση εξουσία επί δημοσιογραφικού περιεχομένου.